UGC Content hay User-Generated Content không còn chỉ là một trào lưu, nó đã trở thành nhịp đập chính trong các chiến dịch marketing số hiện đại. Trong bài viết này, cùng CleverAds khai thác UGC content từ một góc nhìn hoàn toàn mới, chưa từng được đề cập trước đây.
1. Hiệu ứng tâm lý học đằng sau hiệu quả của UGC content
UGC content được coi là công cụ hữu dụng nhất để xây dựng lòng tin của khách hàng. Khi một người dùng chia sẻ trải nghiệm của họ với sản phẩm, những người dùng khác sẽ cảm thấy gần gũi, đồng cảm và tin tưởng hơn nhiều so với các nội dung quảng cáo được chính thương hiệu tung ra.
Sự tin tưởng đó không hề ngẫu nhiên. Nó bắt nguồn từ những hiệu ứng tâm lý rất thú vị của con người. Chính những cơ chế tâm lý này giúp UGC content trở nên mạnh mẽ và có sức thuyết phục vượt trội.
1.1. Bằng chứng xã hội (Social Proof)
Social proof, một thuật ngữ do nhà tâm lý học Robert Cialdini đặt ra, có nghĩa là “bằng chứng xã hội”. Trong marketing, khái niệm này thường được hiểu rộng hơn dưới tên gọi “hiệu ứng lan truyền” hay “hiệu ứng lan truyền thông tin”.
Đây là một hiện tượng tâm lý xuất phát từ bản năng cơ bản của con người là theo dõi hành động của người khác để hướng dẫn các quyết định và hành động của họ. Khi thấy đa số ủng hộ một lựa chọn, hoặc khi lựa chọn đó đến từ những người có tầm ảnh hưởng, chúng ta có xu hướng tin rằng đó là quyết định đúng đắn (hiệu ứng đám đông).
Trong UGC content, bằng chứng xã hội xuất hiện dưới nhiều hình thức khác nhau như:
- Case studies: là những phân tích chuyên sâu nêu rõ vấn đề của khách hàng và cách sản phẩm mà doanh nghiệp cung cấp đã giải quyết vấn đề đó như thế nào. Case study đặc biệt phổ biến trong bối cảnh B2B.
- Testimonials: chia sẻ tích cực từ khách hàng ở dạng văn bản hoặc video, phản ánh trải nghiệm thực tế khi sử dụng sản phẩm của doanh nghiệp.
- Reviews: các bài đánh giá và xếp hạng từ khách hàng trên mạng xã hội, sàn thương mại điện tử, diễn đàn hoặc website.
- Trust icons: logo hoặc biểu tượng của các đối tác lớn và uy tín được đặt trên website doanh nghiệp.
- Các con số hoặc dữ liệu về thời gian doanh nghiệp hoạt động, số lượng khách hàng đã phục vụ, tỷ lệ khách hàng hài lòng với sản phẩm của doanh nghiệp,v.v.
1.2. Định kiến về tính chân thực (Authenticity Bias)
Trong kỷ nguyên mà nội dung tràn ngập trên các nền tảng số, người tiêu dùng ngày càng nhạy cảm với những nội dung được chỉnh sửa quá mức.
Video quá trau chuốt, hình ảnh quá hoàn hảo hay kịch bản quá cứng nhắc đều dễ tạo cảm giác xa cách. Ngược lại, những chi tiết như khung hình hơi rung, góc quay mộc mạc hay giọng điệu tự nhiên lại khiến người xem cảm thấy nội dung chân thật và đáng tin hơn.
Đây chính là Authenticity Bias – xu hướng tâm lý khiến con người ưu tiên và tin tưởng những nội dung thể hiện sự tự nhiên, chưa qua kiểm soát chặt chẽ. Với UGC content, sự “không hoàn hảo” đôi khi lại trở thành lợi thế, giúp nội dung gần gũi và mang tính thuyết phục cao hơn.
Vì vậy, thay vì cố gắng yêu cầu mọi thứ phải hoàn hảo tuyệt đối, doanh nghiệp nên khuyến khích người sáng tạo nội dung giữ lại nét tự nhiên vốn có. Chính sự không hoàn hảo ấy mới là điều giúp UGC content khác biệt và tạo dựng lòng tin.
Đọc thêm: Kích thước ảnh Facebook 2026 – Tips bỏ túi dành cho marketer
1.3. Hiệu ứng “Người giống mình” (Relatability)
Một trong những yếu tố làm nên sức mạnh của UGC content chính là khả năng tạo ra sự kết nối tự nhiên giữa người xem và người tạo nội dung.
Khi khán giả nhìn thấy những người “giống mình” – từ ngoại hình, phong cách sống đến bối cảnh sử dụng sản phẩm – họ sẽ dễ dàng hình dung bản thân trong tình huống tương tự. Từ đây, niềm tin và mong muốn trải nghiệm sản phẩm được hình thành một cách rất tự nhiên.
Doanh nghiệp có thể tận dụng hiệu ứng này bằng cách phân loại và tùy chỉnh nội dung theo từng nhóm người dùng sản phẩm mục tiêu: thanh thiếu niên, dân văn phòng, phụ huynh trẻ, người lớn tuổi,v.v. Sự tương đồng trong hoàn cảnh, nhu cầu và hành vi giúp nội dung trở nên gần gũi, tăng sự đồng cảm và thúc đẩy quyết định mua hàng.
2. Rủi ro tiềm ẩn khi thương hiệu sử dụng UGC content
Dù mang lại rất nhiều giá trị cho doanh nghiệp, UGC content đôi khi có thể trở thành “con dao hai lưỡi” giống như bất kỳ công cụ marketing nào khác. Nếu không được kiểm duyệt và khai thác đúng cách, UGC content có thể khiến doanh nghiệp đối mặt với nhiều rủi ro như:
2.1. Vi phạm bản quyền
Việc sử dụng UGC content khi chưa xin phép người tạo nội dung có thể khiến doanh nghiệp đối mặt với cáo buộc vi phạm bản quyền. Bất kỳ nội dung nào do người dùng tạo ra đều thuộc quyền sở hữu trí tuệ của chính họ. Do đó, thương hiệu không thể tự ý sử dụng, kể cả khi nội dung đó liên quan trực tiếp đến sản phẩm hoặc dịch vụ của họ.
Để phòng tránh vấn đề vi phạm bản quyền, doanh nghiệp cần:
- Luôn xin phép người tạo nội dung: trước khi sử dụng bất kỳ UGC content nào, hãy trao đổi để có được sự đồng ý rõ ràng từ chủ sở hữu nội dung.
- Sử dụng điều khoản minh bạch: nếu doanh nghiệp triển khai các chiến dịch khuyến khích người dùng sáng tạo nội dung, cần nêu rõ trong điều khoản rằng việc gửi bài đồng nghĩa với việc cho phép thương hiệu sử dụng UGC content đó.
- Theo dõi và kiểm duyệt hashtag UGC: việc người dùng gắn hashtag hoặc tag thương hiệu không có nghĩa là doanh nghiệp được quyền sử dụng nội dung một cách tự động.
2.2. Xâm phạm quyền riêng tư
UGC content có thể vô tình làm lộ thông tin riêng tư hoặc dữ liệu nhạy cảm của người dùng sáng tạo, đặc biệt là trong những nội dung trực quan như hình ảnh hoặc video. Nếu doanh nghiệp sử dụng các nội dung này mà không có sự đồng ý rõ ràng, họ có thể đối mặt với các khiếu nại liên quan đến xâm phạm quyền riêng tư.
Một số hành động doanh nghiệp có thể thực hiện tránh bị khiếu nại xâm phạm quyền riêng tư bao gồm:
- Làm mờ khuôn mặt và thông tin cá nhân: với những UGC content có xuất hiện người ngoài, thương hiệu cần làm mờ hoặc xử lý khuôn mặt và các thông tin nhận dạng để bảo vệ quyền riêng tư của họ.
- Xin xác nhận bằng văn bản: với những nội dung có người xuất hiện rõ mặt, thương hiệu nên yêu cầu họ ký vào giấy đồng ý cho phép sử dụng hình ảnh trước khi xuất bản UGC content trên các kênh truyền thông chính thức.
2.3. Rủi ro phỉ báng danh dự
Các dạng UGC content như testimonials (lời chứng thực) hay bài đánh giá của khách hàng, đôi khi có thể chứa những phát ngôn mang tính chê bai, xúc phạm hoặc bôi nhọ một bên thứ ba (thương hiệu khác). Nếu chia sẻ hoặc lan truyền những nội dung này, doanh nghiệp có thể phải đối mặt với rủi ro pháp lý liên quan đến hành vi phỉ báng danh dự.
Do đó, doanh nghiệp cần:
- Thường xuyên kiểm duyệt UGC content để đảm bảo không có thông tin sai lệch, xuyên tạc hoặc gây tổn hại đến cá nhân hay doanh nghiệp khác.
- Đưa ra hướng dẫn cụ thể về loại nội dung được chấp nhận trong các chiến dịch để người dùng tạo UGC content phù hợp và an toàn hơn.
2.4. Vi phạm nhãn hiệu hàng hóa
Nếu xuất bản công khai UGC content chứa các nhãn hiệu, logo hoặc khẩu hiệu thuộc về một thương hiệu khác mà chưa được cấp phép, doanh nghiệp có thể vô tình bị xem là liên quan đến hành vi vi phạm nhãn hiệu hàng hóa. Đây là rủi ro pháp lý mà nhiều doanh nghiệp thường bỏ sót khi tận dụng nội dung do người dùng tạo.
Để tránh rủi ro pháp lý liên quen tới vi phạm nhãn hiệu hàng hóa, doanh nghiệp cần:
- Rà soát kỹ toàn bộ UGC content trước khi sử dụng để đảm bảo không có logo, slogan hay dấu hiệu nhận diện nào của bên thứ ba xuất hiện trái phép trong nội dung.
- Khi triển khai các chiến dịch kêu gọi tạo UGC content, doanh nghiệp cần hướng dẫn rõ ràng để người tham gia tránh sử dụng nhãn hiệu của thương hiệu khác khi chưa được phép.
2.5. Sai lệch tính chân thực của UGC content tạo bởi AI
Dù chưa phổ biến tại Việt Nam, nhưng ở nhiều thị trường trên thế giới, UGC content có sử dụng AI đã xuất hiện ngày càng nhiều. Một số ví dụ có thể kể đến như influencer ảo, bình luận hoặc trải nghiệm được tạo từ AI thay vì đến từ khách hàng thật.
Điều này làm tăng nguy cơ sai lệch tính chân thực của UGC content, bởi người xem có thể cảm thấy bị đánh lừa khi phát hiện nội dung không phải do người dùng thật tạo ra. Vì vậy, doanh nghiệp cần cân bằng giữa tính sáng tạo và sự minh bạch, đảm bảo người xem hiểu rõ bản chất nội dung để duy trì niềm tin trong các hoạt động marketing.
3. Kết luận
Hi vọng rằng, khi hiểu rõ các hiệu ứng tâm lý đứng sau UGC và chủ động kiểm soát những nguy cơ liên quan đến bản quyền, quyền riêng tư hay tính chân thực, doanh nghiệp sẽ khai thác UGC content một cách bền vững, an toàn và hiệu quả hơn.
Liên hệ với CleverAds ngay hôm nay để được tư vấn về các giải pháp Digital Marketing & Performance cho thương hiệu!
